Son Goku, Ultra Instinct và định luật nỗ lực nghịch đảo

perfected-ultra-instinct-goku

Tóm tắt ý chính

  • Nó sẽ giúp cho cơ thể của người dùng tự hành động theo bản năng mà không có sự can thiệp của tâm trí.
  • Điều này sẽ giúp họ tiến đến sự cùng cực bên trong cơ thể và khai phá nguồn sức mạnh khổng lồ đến mức không tưởng.
  • Một kỹ năng ban cho người dùng những lợi ích lớn như thế chắc chắn sẽ có độ khó gần như không thể sử dụng, đó là chưa kể đến việc thuần thục và làm chủ nó.
  • Cho đến khi bạn chấp nhận rằng bạn không thể ngủ và không cố gắng để ngủ nữa, một lát sau bạn lại say giấc nồng lúc nào không hay.
  • Sự thông tuệ và kết quả của sự thông tuệ chỉ đến với những ai đã nắm được nghệ thuật nghịch lý giữa việc làm và không làm, hoặc kết hợp nghỉ ngơi với hoạt động, buông bỏ nhân sinh để hiểu được sức mạnh nội tại cũng như sự siêu việt của những điều chưa biết…”.

Ultra Instinct là kỹ năng tối thượng của các Thiên Sứ trong Dragon Ball Super. Nó sẽ giúp cho cơ thể của người dùng tự hành động theo bản năng mà không có sự can thiệp của tâm trí. Điều này sẽ giúp họ tiến đến sự cùng cực bên trong cơ thể và khai phá nguồn sức mạnh khổng lồ đến mức không tưởng.

Tuy nhiên, chẳng có gì mà vừa “ngon”, “bổ” mà lại “rẻ” cả. Một kỹ năng ban cho người dùng những lợi ích lớn như thế chắc chắn sẽ có độ khó gần như không thể sử dụng, đó là chưa kể đến việc thuần thục và làm chủ nó. Nhưng vẫn có một phàm nhân có thể lĩnh hội được Ultra Instinct, đó chính là Goku.

Trong phiên bản anime, Goku đạt được Ultra Instinct Sign nhờ vào việc ăn trọn Genki Dama, khiến giới hạn bản thân bị phá vỡ. Nhưng trong phiên bản manga lại có sự khác biệt rõ rệt. Cách anh đạt được nó lại liên quan đến một định luật thuộc lĩnh vực tâm lý học mà mình sắp đề cập ngay sau đây.

(Lưu ý: Bài viết hơi dài. Các bạn có thể lưu về để đọc dần nhé ^^)

Law Of Reversed Effort – Định luật nỗ lực nghịch đảo

Chắc hẳn các bạn đã từng trải qua tình huống này ít nhất một lần. Đêm tối, khi bạn càng cố gắng ép bản thân đi vào giấc ngủ, bạn lại càng thức lâu hơn. Mà bạn càng thức thì lại càng khó chịu, bạn lại càng nỗ lực nhiều hơn để ngủ. Nhưng rồi bạn vẫn thức, vẫn tiếp tục căng thẳng và vòng lặp như thể vô tận.

Cho đến khi bạn chấp nhận rằng bạn không thể ngủ và không cố gắng để ngủ nữa, một lát sau bạn lại say giấc nồng lúc nào không hay. Bạn đã làm được điều đó mà không hề có một chút nỗ lực nào cả. Đó là một trong những ví dụ quen thuộc của “Định Luật Nỗ Lực Nghịch Đảo.”

Định luật này lần đầu được đặt ra bởi Aldous Huxley – nhà văn, triết gia người Anh. Trích lời của ông như sau:

“…Càng cố gắng làm điều gì đó một cách có ý thức, ta lại càng ít thành công hơn. Sự thông tuệ và kết quả của sự thông tuệ chỉ đến với những ai đã nắm được nghệ thuật nghịch lý giữa việc làm và không làm, hoặc kết hợp nghỉ ngơi với hoạt động, buông bỏ nhân sinh để hiểu được sức mạnh nội tại cũng như sự siêu việt của những điều chưa biết…”

Các bạn có thể hiểu định luật trên theo câu thành ngữ: Cố quá thành quá cố. Bây giờ chúng ta sẽ cùng xem định luật này áp dụng trong trường hợp của Goku như thế nào nhé!

Son Goku và nỗ lực vượt qua giới hạn

Trong phần Giải Đấu Sức Mạnh phiên bản manga, ta thấy một Goku luôn khát khao vượt qua bức tường giới hạn của bản thân. Anh cũng nói điều này với Hit trong chương 35 và Jiren trong chương 39. Anh muốn bứt phá ngay trong giải đấu bằng cách một mình đánh bại kẻ mạnh nhất khi đó – Jiren.

Anh liên tục tuyên chiến với Jiren, nhưng kết quả là bị dập tơi bời. Cực chẳng đã, anh cố gắng gia tăng công lực, bất chấp sức ép tàn phá khắp cơ thể để trở nên mạnh hơn. Nhưng chẳng những không thể phá vỡ rào cản sức mạnh, anh ngày càng tiến đến bờ vực của sự tuyệt vọng – nỗi sợ thất bại trước kẻ thù lẫn bản thân anh.

Cho tới khi Quy Lão rớt đài, anh bắt đầu hồi tưởng quá khứ, những bài học và tâm tư với tư cách là đệ tử của Quy Môn Phái. Chính vào khoảnh khắc ấy, anh đã chính thức vượt qua bức tường của mình và đạt tới cảnh giới Ultra Instinct Sign. Tuy nhiên, lúc đó anh lại chẳng hay nghĩ gì đến việc vượt qua bức tường ấy cả.

Có thể thấy, khi Goku càng tập trung vào việc đột phá giới hạn, anh càng làm mọi chuyện tệ hơn. Nhưng khi anh tập trung vào tình cảm thầy trò, anh bỗng nhiên thành công. Giống như khi càng cố ngủ, ta lại càng thức. Nhưng khi để tâm đến những chuyện khác, nghĩ ngợi vẩn vơ và đặc biệt là không liên quan gì đến việc ngủ, bỗng nhiên ta lại ngủ được.

Làm và không làm

Ngủ là một trạng thái suy giảm hoạt động thể chất lẫn tinh thần. Ngủ là một hành vi tự nhiên phổ biến ở hầu hết các loài động vật. Về cơ bản, có thể coi ngủ là một hình thức nghỉ ngơi. Vì thế, cố gắng hay thậm chí ép bản thân phải ngủ là trái với bản chất của ngủ.

Cũng như Ultra Instinct, để có thể kích hoạt kỹ năng này yêu cầu người dùng phải ở trong trạng thái tĩnh tâm. Nếu phải thúc đẩy bản thân tĩnh tâm thì đó không phải là tĩnh tâm. Thế nên, có những lúc cần hành động, nhưng cũng có những lúc không cần làm gì cả.

Ta không bỏ sức ra làm những điều tự nhiên. Chúng tự nhiên xảy đến với ta.

Nghỉ ngơi và hành động

Goku đã đạt được Ultra Instinct tóc đen, tuyệt vời. Nhưng liệu anh có thể giữ được trong bao lâu? Ngay khi lao vào đối phương, còn chưa kịp tung đòn thì anh đã trở về dạng thường. Tĩnh tâm là chìa khóa mở ra cánh cổng dẫn đến Ultra Instinct. Nhưng sau cánh cổng đó, anh phải đối diện với một thử thách lớn hơn nhiều: Làm thế nào để chiến đấu trong trạng thái tĩnh tâm ấy.

Lại trích một đoạn từ Aldous Huxley:

“Lấy ông thầy dạy đàn piano làm ví dụ đi. Ổng bao giờ cũng nói với bạn rằng cứ thư giãn đi, thư giãn đi. Nhưng làm thế nào để thư giãn được trong khi những ngón tay của bạn đang đàn ầm ầm thế? Mà khổ nỗi, những ngón tay của bạn lại phải thư giãn thật.. Bằng cách nào đó, ta phải kết hợp nghỉ ngơi với hoạt động…”

Nếu ai đã từng học qua piano rồi sẽ biết nó khó cỡ nào. Tay phải thì chơi giai điệu, tay trái thì đệm hợp âm. Chân phải thì giữ âm ngân vang, chân trái thì giữ nhịp. Mắt thì nhìn bản nhạc, tai thì nghe xem các bộ phận phối hợp đồng bộ chưa.

Bảo đảm ai mới tập chơi cũng tưởng làm những điều này cùng một lúc gần như không thể. Tuy nhiên, sau một thời gian luyện tập miệt mài, bạn chợt nhận ra mình đang… tự động thực hiện chúng mà không gặp trở ngại gì.

Tưởng chừng như việc đang tĩnh tâm nhưng vẫn có thể chiến đấu là vô lý, thế nhưng Goku đã làm được điều đó sau khi sử dụng Ultra Instinct tóc đen lần nữa. Jiren cũng rất khó chịu khi thấy Goku dù đang chiến đấu nghiêm túc nhưng mặt vẫn nhởn nhơ.

Anh sau đó đã nói một câu mà mình vẫn yêu thích đến tận bây giờ: “Lúc này đây, trái tim ta tĩnh lặng như dòng suối trên đỉnh Paozu.” Mình tin rằng, cả người chơi piano và Goku đang trong trạng thái dòng chảy.

Flow State – Trạng thái dòng chảy

Chắc hẳn các bạn đã từng trải qua cảm giác làm việc gì đó hăng say mà bạn cũng không nhận ra mình như vậy. Đây là trạng thái dòng chảy, một khái niệm được đưa ra bởi Mihaly Csikszentmihalyi – nhà tâm lý học người Mỹ gốc Hungary. Trích lời của ông như sau:

“…Bản ngã biến mất. Thời gian trôi nhanh. Mọi hành động, chuyển động và suy nghĩ đều nối tiếp hành động trước đó… Toàn bộ cơ thể đều đắm chìm vào dòng chảy, và bạn sử dụng các kỹ năng của mình ở mức tốt nhất.”

“… ‘dòng chảy’ thường không xảy ra trong khoảnh khắc thư giãn và giải trí, mà là khi ta tích cực tham gia vào một công việc khó khăn, trong một nhiệm vụ đòi hỏi khả năng thể chất lẫn tinh thần…”

“Việc sử dụng các kỹ năng phù hợp giúp ta kiểm soát hành động, nhưng vì ta đã quá đắm chìm vào dòng chảy, việc ta có kiểm soát hành động, có thắng hay thua cũng không còn quan trọng nữa…”

Bây giờ hãy nói một chút về Ultra Instinct phiên bản anime. Mặc dù cách Goku kích hoạt Ultra Instinct tóc đen bằng cách dính đòn Genki Dame nó rất tệ, những lần khác thì đang kiệt sức mà vẫn lên được dạng này lại càng tệ hơn. Nhưng không thể phủ nhận rằng Toei vẫn thể hiện được cơ chế của nó.

Cụ thể, vì đang trong trạng thái tĩnh tâm, khi Goku ra đòn sẽ làm gián đoạn nó nên anh chỉ có thể phòng thủ. Nhưng rồi anh bắt đầu thích nghi và có thể vứt bỏ mọi áp lực, suy nghĩ và cảm xúc thừa thãi. Như Whis nhận xét trong tập 129, Goku đã đắm chìm vào trận đấu, tâm trí không còn bị đè nặng bởi sự sống còn của vũ trụ hay khoảng cách sức mạnh giữa anh với Jiren.

Do đó, anh dần dần chuyển sang trạng thái tấn công kết hợp tĩnh tâm.

Và khi đã ở trong trạng thái dòng chảy, Goku trong cả hai phiên bản anime và manga đều tiến lên đẳng cấp tiếp theo – Perfected Ultra Instinct hay dạng tóc bạc. Trong dạng này, anh đã phát huy sức mạnh và kỹ năng ở mức tối đa.

Ý thức, tiềm thức và vô thức

Nếu trong trạng thái dòng chảy, ta không nhận thức được rằng mình đang đắm chìm trong đó. Vậy thứ gì là động lực đằng sau trạng thái này? Đó là tiềm thức. Khi để ý thức xen vào, chúng ta sẽ trở nên do dự và mất đi trạng thái dòng chảy. Đó là lý do vì sao vào lúc bạn nhận ra mình đang làm gì đó, bạn bị khựng lại và khó quay lại trạng thái trước đó.

Nếu ví tâm trí như một tảng băng, thì ý thức chỉ là phần bề nổi rất nhỏ. Còn tiềm thức là phần chìm, khổng lồ và sâu thẳm. Những người ở trên mặt nước sẽ không thấy phần chìm này. Do đó, bản thân ta không thể cảm nhận được tiềm thức cũng như sức mạnh siêu việt của nó. Nó giúp ta tự hành động với toàn bộ khả năng tiềm tàng.

Phần sâu nhất của tảng băng là vô thức. Tiềm thức là khi bạn tỉnh táo nhưng không nhận ra việc bạn đang làm. Còn vô thức là khi bạn mất nhận thức. Nếu bằng cách nào đó có thể tận dụng được “vô thức”, kiểu như bạn đang bất tỉnh nhưng vẫn đánh người ta được. Theo logic ý thức → tiềm thức → vô thức, bạn sẽ truy cập vào nguồn năng lượng tuyệt luân nhất, giúp bạn vượt xa cả khả năng vốn có.

Điều này đã xảy ra với Goku ở arc Granolah chương 86, anh đang bất tỉnh thì bỗng tự động bật Ultra Instinct khổng lồ và quăng Gas – kẻ áp đảo anh trước đó bay lên không trung. Nên nhớ, khi Goku bật Ultra Instinct theo ý muốn, dù tĩnh tâm nhưng vẫn sẽ có một chút “ép buộc” cơ thể.

Đó là vì anh mong muốn sử dụng nó, do đó không thể đạt được khả năng thực sự. Nhưng khi anh đang hôn mê, Ultra Instinct tự kích hoạt chứ không phải anh kích hoạt nó. Đó mới là 100% sức mạnh và hơn cả thế.

Có một so sánh khá thú vị, đó là trong khi Ultra Instinct sử dụng sức mạnh của tiềm thức và vô thức, Ultra Ego lại tận dụng sức mạnh của ý thức. Mình có nên lên bài phân tích về điều này không nhỉ?

Tổng kết

Vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong mối liên hệ giữa Ultra Instinct của Goku và Định Luật Nỗ Lực Nghịch Đảo. Chúng ta có thể học được gì qua bài viết này? Hãy thư giãn và để các hoạt động tự diễn ra. Khi bạn ở trong trạng thái dòng chảy, tiềm năng não bộ sẽ được phát huy, công việc sẽ diễn ra một cách suôn sẻ và trôi chảy hơn. Ai cũng có thể bước vào trạng thái này cả.

Tuy nhiên, định luật này không bảo chúng ta ngồi chơi xơi nước mà vẫn thành công. Chúng ta phải biết khi nào làm và không làm, biết kết hợp nghỉ ngơi và hành động. Ý thức giúp ta học hỏi, phân tích và rèn luyện. Còn tiềm thức giúp ta thực hiện các hoạt động một cách tự nhiên. Để hành động diễn ra một cách tự nhiên và đừng thúc ép nó khác với việc không hành động.

Đến đây là hết rồi. Mình sẽ rất vui nếu các bạn có góp ý, bổ sung hay sửa đổi một cách văn minh để hoàn thiện bài viết hơn đó. Đừng ngần ngại nhé!

Nguồn: Hai Viên Ngọc Rồng Việt Nam – Dragon Ball Toronbo


Chúng tôi xin chân thành cám ơn quý độc giả đã đọc bài viết. Mọi thắc mắc về nội dung hoặc các khiếu nại về bản quyền, xin vui lòng gởi thông tin vào địa chỉ email: knowalot.net@gmail.com

Mr. Know xin chân thành cám ơn.

Dark mode